Όσοι έχετε παίξει τις τελευταίες εκδόσεις του Pro Evolution Soccer σίγουρα δεν θα έχετε μείνει ικανοποιημένοι από την πρόοδο της σειράς. Απ’ την άλλη, ο περισσότερος κόσμος έχει συνηθίσει στο να παίζει PES και η συνήθεια αυτή δύσκολα αλλάζει. Εδώ όμως η Konami έρχεται να σας εκπλήξει δυσάρεστα, απειλώντας ακόμα και την «συνήθειά» σας. Όταν το καλοκαίρι παίξαμε την beta έκδοση του Pro Evolution Soccer 2010 και παρατηρήσαμε πολλά προβλήματα στο gameplay, δεν φανταστήκαμε ότι θα έφτανε Οκτώβριος, το παιχνίδι θα κυκλοφορούσε και πολλά από τα προβλήματα αυτά θα παρέμεναν. Η Konami φέτος θέλησε να κάνει άλλη μία «επανάσταση», λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη της τις γνώμες των χρηστών, αλλά τελικά παρέδωσε το διαγώνισμά της με πολλά αναπάντεχα «κενά», τα οποία σίγουρα θα προβληματίσουν ακόμα και τους πιο hardcore οπαδούς της σειράς.


Περιβάλλον-Τακτικές
Το περιβάλλον του παιχνιδιού έχει αλλάξει πλήρως κι αυτό είναι άλλωστε κάτι που η Konami συνηθίζει να κάνει σε κάθε έκδοση. Φέτος έχουμε την δυνατότητα προβολής όλων των μενού στα ελληνικά, αν και οι «παλιοί» σίγουρα θα προτιμήσετε την αγγλική γλώσσα. Το κεντρικό μενού είναι συγκεντρωμένο σε μία οθόνη, στο background υπάρχει μια ανάγλυφη αφίσα του Messi και του Torres και τα μπλε-άσπρα χρώματα είναι αρκετά ξεκούραστα στο μάτι. Τα βασικά modes εξακολουθούν να είναι και φέτος το Champions League, ο απλός αγώνας (Exhibition), το Master League, το League-Cup και το Become a Legend. Υπάρχει φυσικά και η δυνατότητα προπόνησης (Training) ή Edit της βάσης δεδομένων των ομάδων και των παικτών.

Η μεγαλύτερη καινοτομία στο gameplay του φετινού PES 2010 είναι οι αλλαγές που πραγματοποιείτε στις τακτικές της ομάδας σας. Μέσα από το μενού “Game Plan”, μπορείτε να ρυθμίσετε πολλές παραμέτρους οι οποίες μέχρι τώρα ήταν αποκλειστικό προνόμιο του Fifa, αλλά πλέον η Konami αποφάσισε να τις εισάγει και στο παιχνίδι της. Καταρχήν υπάρχει το μενού “Assisted Settings”, μέσω του οποίου καθορίζετε το αν θέλετε να ορίζει ο υπολογιστής την ενδεκάδα της ομάδας σας με βάση την φόρμα και την ικανότητα των παικτών σας, αν θα κάνει αυτόματα αλλαγές, αν θα αλλάζει τακτικές μέσα στο παιχνίδι και γενικά αν θα επεμβαίνει σε πολλούς ακόμη παράγοντες οι οποίοι σας βοηθούν σημαντικά μέσα στο παιχνίδι, ακόμα κι αν είστε αρχάριος χρήστης.

Πέρα από τις παραπάνω αλλαγές, οι οδηγίες που δίνετε στους παίκτες σας μέσα από τα Tactics, είναι φέτος περισσότερες από οποιοδήποτε άλλο αντίστοιχο παιχνίδι της αγοράς. Αυτή τη φορά έχετε την δυνατότητα να αλλάξετε κάθε τακτική παράμετρο στην ομάδα σας, μέσω του μενού “Team Style”, χρησιμοποιώντας μια κλίμακα 0-100%. Οι επιλογές αυτές είναι οι εξής:
- Player Support: Ορίζετε το κατά πόσο ο κάτοχος της μπάλας θα υποστηρίζεται από τους συμπαίκτες του με κινήσεις. Όσο μεγαλύτερη είναι η τιμή του τόσο οι παίκτες θα ανεβαίνουν για να υποστηρίξουν την επίθεση.
- Support Range: Καθορίζει την απόσταση μεταξύ του κατόχου της μπάλας και των συμπαικτών του. Αν το ρυθμίσετε κοντά στο 100% τότε θα έχετε διαρκώς υποστήριξη, για να μεταβιβάζετε εύκολα την μπάλα. Αν το ρυθμίσετε πιο κοντά στο μηδέν τότε θα αναγκαστείτε βγάζετε σέντρες ή να κάνετε αλλαγές παιχνιδιού.
- Position Switch: Το κατά πόσο οι παίκτες σας θα αλλάζουν θέσεις μεταξύ τους.
- Attacking Style: Αν η ομάδα σας θα επιτίθεται περισσότερο από τον άξονα ή από τα πλάγια.
- Pressing: Πόσο % θα πιέζουν οι ποδοσφαιριστές σας τους αντιπάλους τους.
- Defensive Line: Το πόσο ψηλά θα παίζει η αμυντική σας γραμμή. Με την τιμή αυτή κοντά στο 0% θα είστε μονίμως πίσω, αποφεύγοντας έτσι τις κάθετες μπαλιές.
- Compactness: Αν η ομάδα σας θα έχει συνοχή ή αν θα παίζει ανοιχτά.
- Defensive Strategy: Με την επιλογή “0” παίζετε στην ευθεία, ενώ με την επιλογή “1” χρησιμοποιείται η διαγώνια κάλυψη, κάτι το οποίο υπερισχύει άλλωστε ως μέτρο τακτικής και στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.

Όλες οι παραπάνω τακτικές λειτουργούν σε γενικές γραμμές σωστά, αν και λόγω της φύσης της μηχανής απεικόνισης αγώνα, δεν θα καταφέρουν πάντοτε να σας ξελασπώσουν. Αν για παράδειγμα παίζετε με υψηλό Player Support ώστε οι συμπαίκτες σας να πλησιάζουν για να πάρουν μπάλα, αυτό στην πράξη ίσως να μην λέει τίποτα, καθ’ ότι οι παίκτες πολλές φορές στέκονται ακίνητοι μέσα στα μαρκαρίσματα και περιμένουν απλά την μπάλα να τους έρθει.

Μία σημαντική διαφοροποίηση στις ειδικές ικανότητες των παικτών (τα μέχρι πρότινος Special Abilities) είναι οι ατομικές κάρτες ποδοσφαιριστών, οι οποίες είναι προσβάσιμες από το μενού “Set Formation/Player Index”. Κάθε παίκτης στο Pro Evolution Soccer 2010 έχει στο προφίλ του μέχρι οκτώ κάρτες. Κάθε κάρτα υποδηλώνει τις ειδικές ικανότητές του. Για παράδειγμα ο Lionel Messi έχει τα Att/Def (Επίθεση/Άμυνα), Outsider Curve (χτυπάει την μπάλα με το εξωτερικό), Mazing Run (δαιμονιώδες σπριντ), Incisive Run (διεισδυτική κούρσα),1-on-1 Finish (τελείωμα στο τετ-α-τετ) κ.ο.κ. Η σημαντική διαφορά στο νέο αυτό σύστημα είναι ότι ορισμένες από τις κάρτες του παίκτη μπορείτε να τις ενεργοποιήσετε ή να τις απενεργοποιήσετε. Απενεργοποιώντας για παράδειγμα το “Free Roaming”, ο παίκτης δεν θα κάνει διαρκώς κινήσεις για να πάρει μπάλα αλλά θα μείνει προσκολλημένος στη θέση του. Ένα άλλο παράδειγμα είναι η κάρτα “Overlapping run”. Αν την έχει αμυντικός και η κάρτα του είναι ενεργοποιημένη τότε ο παίκτης θα θελήσει δίνοντας πάσα να κάνει κίνηση μπροστά αφήνοντας τη θέση του κενή. Απενεργοποιώντας την κάρτα του, θα μπορέσετε να τον κρατήσετε πίσω στη θέση του. Για να υπάρχει καλύτερος διαχωρισμός στο μυαλό σας, οι κάρτες που έχουν να κάνουν με άμυνα και επίθεση έχουν τον συμβολισμό “C”, οι κάρτες των skills (δηλαδή ειδικών ικανοτήτων ικανοτήτων) συμβολίζονται με το “S”, ενώ οι κάρτες που αφορούν επιθετικές δεξιοτεχνίες συμβολίζονται με το “P”.

Gameplay
Το πρώτο μεγάλο λάθος της Konami, το οποίο επαναλαμβάνεται και φέτος, έχει να κάνει με την βάση παικτών του παιχνιδιού. Στο PES 2010 υπάρχουν μόνο τα πρωταθλήματα Αγγλίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ολλανδίας και Ισπανίας. Στην κατηγορία “Rest of World”, μετά από την ΑΕΚ, τον Ολυμπιακό και τον Παναθηναϊκό, συναντάμε επιτέλους και μια τέταρτη ελληνική ομάδα, τον ΠΑΟΚ. Οι 55 ομάδες όμως του Rest of World σαφώς και δεν καλύπτουν ούτε γι’ αστείο τις απαιτήσεις ενός σοβαρού ποδοσφαιρικού φιλάθλου, πόσο μάλλον όταν για άλλη μια χρονιά απουσιάζουν όλες οι Γερμανικές ομάδες! Πέραν αυτού όμως, οι τελευταίες μεταγραφές δεν έχουν περαστεί σωστά στο παιχνίδι, κάτι που επίσης γίνεται για δεύτερη συνεχή χρονιά. Έτσι, θα δείτε στον Παναθηναϊκό χωρίς τον Γιούρκα Σεϊταρίδη (ο οποίος δεν υπάρχει ούτε καν ως ελεύθερος) αλλά με τον Moon, ο οποίος υποτίθεται ότι θα έπρεπε να βρίσκεται στον ΠΑΟΚ. Για άλλη μια φορά θα χρειαστεί να περιμένετε για να βγει το patch της Konami, ώστε να περαστούν οι νέες αυτές μεταγραφές. Γενικά στο θέμα της ανανέωσης βάσης παικτών, οι Ιάπωνες θα έπρεπε οπωσδήποτε να είναι πιο γρήγοροι και συνεπείς.

Ας περάσουμε όμως πλέον στο κυρίως παιχνίδι, έναν τομέα όπου το Pro Evolution Soccer κάποτε δίδασκε ποδόσφαιρο. Στη φετινή έκδοση, για πολλούς ανεξήγητους λόγους, οι προγραμματιστές θέλησαν να κάνουν το παιχνίδι πιο ρεαλιστικό αλλά στην ουσία κατέστρεψαν έτσι την βάση του gameplay τπυ. Οι παίκτες τρέχουν πλέον πιο αργά ώστε να υπάρχει ταύτιση της ταχύτητάς τπυς σε σχέση με την πραγματικότητα. Δεν είναι όμως μόνο αυτή η καθυστέρηση. Όλες οι πάσες σας αργούν 1-2 δευτερόλεπτα να φύγουν από τα πόδια του παίκτη σας, ιδιαίτερα όταν τρέχει, κι αυτός ο χρόνος είναι υπερ-αρκετός για να προλάβει ο αντίπαλος να κλέψει την μπάλα. Επιπλέον, οι προωθημένες πάσες στις περισσότερες περιπτώσεις φεύγουν λάθος. Παρατηρήσαμε προωθημένες μπαλιές στο ένα μέτρο, με κλίση 45 μοιρών ή με ταχύτητα ένα κλικ πιο γρήγορη από τον παίκτη που προσπαθούσε να τις προλάβει. Στις περισσότερες των περιπτώσεων θα δείτε ότι οι πιο πολλές προωθημένες μπαλιές σας κάνουν περισσότερο κακό (αφού ο αντίπαλος τις κλέβει) παρά καλό. Τελικώς, θα καταλήξετε να τις χρησιμοποιείτε μόνο ως τελικές μπαλιές, αν και ακόμα και σ’ αυτή την περίπτωση ο αντίπαλος τερματοφύλακας θα μπορέσει σε πολλές περιπτώσεις να σας προλάβει.

Παρά τις μεγάλες αλλαγές στις τακτικές και το ανανεωμένο Master League, το φετινό Pro Evolution Soccer είναι σίγουρα ο πιο αδύναμος κρίκος στην μέχρι τώρα αλυσίδα της Konami.

Όσοι παρακολουθήσατε τις φετινές εξελίξεις θα γνωρίζετε ότι το σύστημα ελέγχου 360 μοιρών, το οποίο ανακοίνωσε φέτος πρώτη η EA Sports, υιοθετήθηκε και από την Konami. Στην πράξη όμως, η κίνηση 360 μοιρών λειτουργεί μόνο όταν ο παίκτης στρίβει για λιγότερες από 90 μοίρες. Σε κάθε άλλη περίπτωση, θα στρίβει τελείως «μηχανικά», καθυστερώντας έτσι για άλλη μια φορά το παίξιμο της μπάλας και δίνοντας χρόνο στον αντίπαλο να τον πλησιάσει. Πάντως, στο θέμα της ντρίμπλας 360 μοιρών, οι παίκτες μπορούν με μικρές κινήσεις να προχωρήσουν με την μπάλα σε όλα τα πιθανά σημεία του γηπέδου. Το θετικό τουλάχιστον είναι ότι μετά το Fifa 10, τώρα και το Pro Evolution Soccer 2010 ξεφεύγει πλέον από το στατικό σύστημα χειρισμού των οκτώ κατευθύνσεων. Όλα αυτά βέβαια ισχύουν μόνο αν παίζετε με το αναλογικό stick του χειριστήριου σας. Αν χρησιμοποιείτε είτε το D-Pad, είτε το πληκτρολόγιο, τότε θα ισχύει το κλασικό σύστημα των οκτώ κατευθύνσεων.

Οι τερματοφύλακες έχουν αρκετά καλά αντανακλαστικά και σε πολλές περιπτώσεις βγαίνουν μόνοι τους από την εστία όταν το κρίνουν σκόπιμο, σε αντίθεση με άλλες χρονιές όπου έπρεπε πάντοτε να τους δώσετε οι ίδιοι την εντολή. Πέρα από τις καλές εξόδους και τις ρεαλιστικές αντιδράσεις στο μπλοκάρισμα, όταν ο καιρός είναι βροχερός τότε θα διαπιστώσετε ότι λόγω της κατάστασης του γηπέδου, δεν μπορούν να μπλοκάρουν εύκολα την μπάλα σε σχέση με το στεγνό γήπεδο κι έτσι αναγκάζονται να την διώξουν όπως μπορούν.

Τα άσχημα κοντρόλ του παιχνιδιού και η κακή διαιτησία είναι δύο ακόμη αρνητικά στοιχεία που μπορούν πραγματικά να σας εξοργίσουν. Με τα κοντρόλ υπήρχαν κάποια προβλήματα στο demo του παιχνιδιού τον Σεπτέμβριο, τα οποία περιορίστηκαν κάπως, αλλά όχι στο βαθμό που θα έπρεπε. Ακόμα και στην τελική έκδοση, σε αρκετές περιπτώσεις οι παίκτες σας κοντρολάρουν την μπάλα κι αυτή φεύγει 5-6 μέτρα μπροστά τους, λες και πρόκειται για ερασιτέχνες ποδοσφαιριστές. Θα υπάρξουν επίσης και σπάνιες περιπτώσεις, όπου ενώ ο παίκτης σας κατεβάζει την μπάλα, αυτή «περνάει» από μέσα του για κάποιον ανεξήγητο λόγο. Όσον αφορά στο θέμα των διαιτητών, εδώ τα πράγματα περιπλέκονται. Δεν υπάρχουν μόνο λάθος αποφάσεις για φάουλ εις βάρος σας την στιγμή που παίρνετε μπάλα (σ.σ. αυτό άλλωστε υπάρχει και στο Fifa 10 λόγω του περίπλοκου συστήματος 360 μοιρών), αλλά υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου η μπάλα βγαίνει εμφανώς πλάγιο ή κόρνερ μετά από κόψιμο αμυντικού κι ο διαιτητής δίνει αντίθετο πλάγιο ή άουτ αντίστοιχα! Φανταστείτε λοιπόν να προσπαθείτε να βγάλετε σέντρα, ένας αμυντικός να σας κόβει και το παιχνίδι να συνεχίζεται με ελεύθερο τερματοφύλακα, την στιγμή που από το κόρνερ θα μπορούσατε να κάνετε γκολ.

Τα σουτ, οι σέντρες και οι κινήσεις των παικτών στις κεφαλιές δείχνουν να λειτουργούν πολύ πιο ρεαλιστικά φέτος σε σχέση με άλλες χρονιές. Καταρχήν η μπάρα δύναμης στα σουτ των παικτών γεμίζει πιο αργά, κάτι που σας επιτρέπει να μετριάσετε ακριβώς την δύναμή σας. Ακόμη, στις σέντρες και τις κεφαλιές υπάρχει πιο ρεαλιστικός συνδυασμός κινήσεων. Αυτό που σίγουρα θα σας ενοχλήσει είναι το διώξιμο της μπάλας με κεφαλιά από τους αμυντικούς σας. Όταν για παράδειγμα ο αντίπαλος εκτελεί κόρνερ ή όταν η μπάλα έρχεται μετά από σέντρα προς το τέρμα σας, οι αμυντικοί πολλές φορές δεν την διώχνουν σωστά και με την απαιτούμενη δύναμη, με αποτέλεσμα 5-10 μέτρα πιο κάτω να την ξαναμαζεύει ένας αντίπαλος παίκτης και να συνεχίζετε να βρίσκεστε σε άμυνα.

Σε γενικές γραμμές, ο χειρισμός του PES 2010 έχει δυσκολέψει σε μεγάλο βαθμό κι αυτό οφείλεται κυρίως στα λάθη του παιχνιδιού και λιγότερο στο σύστημα ελέγχου 360 μοιρών, το οποίο ούτως ή άλλως κάποια στιγμή θα το συνηθίσετε.